Μαζί και περισσότερο

Παρόλο που το σύμβολο “+” μας φαίνεται σήμερα τόσο οικείο όσο η αλφάβητος ή τα ινδο-αραβικά ψηφία (τα νούμερα), δεν είναι τόσο παλιό όσο νομίζουμε.

Η πρώτη φορά που στοιχείο το οποίο μοιάζει στο σύμβολο “+” εμφανίζεται σε χειρόγραφο κείμενο, είναι στο Algorismus proportionum του μαθηματικού Nicole d’ Oresme (1323-1382) και χρησιμοποιείται ως συντόμευση της λέξης ‘και’ από το Λατινικό “et”. Το σύμβολο “+” ως το μαθηματικό στοιχείο “συν” (το οποίο υποδηλώνει πράξη πρόσθεσης ή θετικό αριθμό σε αλγεβρική γραφή), εμφανίζεται για πρώτη φορά στο Een sonderlinghe boeck in dye edel conste Arithmetica του Giel Vander Hoecke, Αμβέρσα, 1514 (στην Ευρώπη, μέχρι και την αρχή του 15ου αιώνα, χρησιμοποιούνταν γενικά το γράμμα “P” -plus-).

Στα Νέα Ελληνικά, το σύμβολο “+” διαβάζεται είτε ως “συν” είτε ως “και”. Η λέξη “συν” προέρχεται από τον αρχαιότερο τύπο ξύν και έχει πιθανόν συγγενή ρίζα με τη λέξη κοινός και ίσως με το λατινικό cum (με). Η λέξη ‘και’ έχει προ-Ελληνική προέλευση, πιθανόν από το Αιγυπτιακό “ky”, το οποίο σήμαινε αρχικά “άλλο” και σταδιακά απέκτησε στα Μετα-Αιγυπτιακά την έννοια του “επίσης”. Το “συν” στα Αρχαία Ελληνικά, υποδηλώνει ένωση – ένωση από συσχετισμό, συντροφικότητα, διαδικασία, ομοιότητα, κτήση, δομή ή πρόσθεση: “Με” ή ακόμα καλύτερα “μαζί”. Το “και”, ενώ στα Αιγυπτιακά αναφερόταν στο άλλο (“άλλο”), στα Αρχαία Ελληνικά αναφέρεται στην ιδιότητα της προσθήκης του με το άλλο (“επίσης”). Ενώ δηλαδή αρχικά αναφερόταν στη μονάδα, κατέληξε τελικά να αναφέρεται στο “περισσότερο” της.

Οι δύο αυτές έννοιες του συμβόλου “+”, το μαζί και το περισσότερο, εμπεριέχονται ταυτόχρονα μέσα σε αυτό. Και αυτή η διττή δυνατότητα ανάγνωσης του συμβόλου “+”, είτε ως “συν” είτε ως “και”, δε μπορεί παρά να σημαίνει μόνο ένα πράγμα: το μαζί και το περισσότερο είναι έννοιες ταυτόσημες.

Η δύναμη του +συν / The power of +syn, το θέμα του TEDxThessaloniki για το 2013, αναφέρεται σε αυτήν ακριβώς τη διαπίστωση. Σε περιόδους έντονης αμφισβήτησης και δυσκολίας, όπως η περίοδος που βιώνουμε όλοι σήμερα, το μήνυμα που το TEDxThessaloniki επιλέγει να διαδώσει, είναι ότι ο δρόμος για να πορευθεί κανείς είναι η κοινή προσπάθεια. Ότι το μαζί είναι περισσότερο.

Σταμάτιος Γιαννίκης,
Αρχιτέκτονας
TEDxThessaloniki Creative Team