Τα σύνορα που καταργούμε

OTP_about-page-hero

του Λάζαρου Μπουδακίδη*

Κάτι που πάντα θαύμαζα στις πετυχημένες TEDx ομιλίες είναι ο μαγικός τρόπος με τον οποίο κάτι που τεχνικά είναι μονόλογος, συναισθηματικά γίνεται διάλογος. Όταν ένας χαρισματικός ομιλητής στη σκηνή του TEDxThessaloniki μας παρασύρει με τη δύναμη της εμπειρίας και του λόγου του σε μία διαδρομή, ο κόσμος σταματά για λίγο ώστε να ξεκινήσει αυτός ο υπόγειος διάλογος.

Το Σάββατο 10 Μαίου, όμως, ο κόσμος θα σταματά για μικρά 18λεπτα εκτός από τη Θεσσαλονίκη και στο Ceredigion της Αγγλίας, στο Fuzhou της Κίνας, στο San Salvador, στο Beirut, στο Blythe, στο Trento, στο Erbil του Ιρακ, στο San Francisco, στην Taipei, στο Stanford, στο Ourja του Μαρόκο, στο Cantanhede της Πορτογαλίας. 16 πόλεις στον κόσμο ανάβουν ταυτόχρονα τη μέρα εκείνη τις δικές τους εστίες ιδεών στους δικούς τους τόπους και στις δικές τους γλώσσες με το δικό τους TEDx.

Το Open Translation Project, το πρόγραμμα εθελοντισμού του TED με αντικείμενο τον υποτιτλισμό και τη μετάφραση όλων των TED και TEDx ομιλιών, άρχισε το 2009. Λίγους μήνες μετά, ξεκίνησα την πρώτη μου μετάφραση για την ομιλία του Σάιμον Σίνεκ “How great leaders inspire action”.

Λίγα χρόνια και πολλές γλώσσες αργότερα, η ομιλία είχε αφήσει τα 100 άτομα που βρέθηκαν εκείνο τον Σεπτέμβρη του 2009 στο TEDxPugetSound, κι έφτασε σε 16 εκατομμύρια άνθρωπους σε όλο τον κόσμο.

Όταν με έβλεπε η Τάνια να παιδεύομαι με κάποια δύσκολη μετάφραση μίας καλής ομιλίας, ρωτούσε «Γιατί δεν την βλέπεις απλά, να την απολαύσεις; Γιατί τόσος κόπος;». Το να παρακολουθείς και να καταλαβαίνεις μία ομιλία, όμως, είναι τελείως διαφορετικό από το να τη μεταφράζεις. Σαν τη διαφορά του να τρως ένα ωραίο φαγητό, απ’ το να το μαγειρεύεις. Άλλος κόσμος. Βλέποντας μία καλή ομιλία μπορεί να γεμίσεις με έμπνευση, όρεξη, συγκίνηση, αλλά παραμένει μία μοναχική διαδικασία. Η μετάφραση, από την άλλη, είναι η προσπάθεια του να συνδέσεις τον ομιλητή με ανθρώπους που διαφορετικά δεν θα τον καταλάβαιναν ποτέ. Μια διαδικασία κάθε άλλο παρά μοναχική.

Το στοίχημα είναι να καταφέρουμε να χτίζουμε τη γέφυρα που θα στηρίξει την έμπνευση και την ελπίδα ενός ομιλητή τόσο γερή ώστε αυτή η ενέργεια να φτάσει στο ξενόγλωσσο κοινό του ατόφια. Μία πετυχημένη μετάφραση θα κρατήσει για πάντα και θα συνεχίσει να εμπνέει ανθρώπους.

Η Τάνια είναι πλέον και η ίδια εθελόντρια στο OTP.

Η παγκόσμια οικογένεια του OTP, με πάνω από 16.000 εθελοντές, έχει ολοκληρώσει μέχρι σήμερα 56.000 μεταφράσεις σε 104 γλώσσες. Ο όγκος της πληροφορίας όμως δε θα καταφέρει ποτέ να ξεπεράσει τον όγκο του ενθουσιασμού αυτής της παρέας.

*Ο Λάζαρος Μπουδακίδης είναι Δ/ντής Παραγωγής του TEDx Thessaloniki και language coordinator για την Ελλάδα στο OTP